نتسا مقالات میل سرور چیست، انواع میل سرور و نحوه کار آنها

logo

میل سرور چیست، انواع میل سرور و نحوه کار آنها

دسته بندی: مقالات
توسط : netssa 0 دیدگاه
18 سپتامبر 2021

میل سرور (Mail Server) به سامانه یا برنامه‌ای اشاره دارد که برای مدیریت پیام‌ها روی شبکه از آن استفاده می‌شود. به بیان دقیق‌تر، این سامانه ایمیل‌ها را ارسال، دریافت و مدیریت می‌کند. هنگامی که ایمیلی ارسال می‌کنید، ایمیل شما از سرورهای مختلفی عبور می‌کند تا به مقصد برسد. این فرایند به اندازه‌ای سریع اتفاق می‌افتد که شما هیچ چیز متوجه نمی‌شوید و تصور می‌کنید ایمیل به همان شکلی که مشاهده می‌کنید برای مقصد ارسال شده است، در حالی که در پشت صحنه اتفاقات زیادی رخ می‌دهد تا ایمیل به درستی به مقصد تحویل داده شود. در این مطلب به‌طور اجمالی، با میل‌سرور و انواع آن‌ها آشنا می‌شویم.

 

ایمیل چیست و چگونه کار می‌کند

واژه Email از ترکیب دو کلمه Electronic و mail به معنای پست الکترونیک ساخته شده است. تاریخچه ایمیل به دهه ۷۰ میلادی باز می‌گردد که فردی به‌نام روی تاملینسون راهکاری برای ارسال پیام از طریق اینترنت و یک کامپیوتر منفرد ابداع کرد. او با استفاده از کاراکتر @ نام گیرنده ایمیل را مشخص می‌کرد. در اصطلاح تخصصی، ایمیل به فضایی در اینترنت اشاره دارد که برای نگه‌داری ایمیل‌های کاربران استفاده می‌شود و مسئولیت مدیریت آن (ایمیل‌ها) بر عهده فردی است که فضای ایمیل در اختیارش قرار دارد. تمام چیزی که برای کار با e-mail و استفاده از ایمیل نیاز دارید، یک سرویس‌دهنده ایمیل است که اجازه می‌دهد سرویس‌گیرنده‌ها به یکدیگر متصل شوند.

این سرویس‌دهنده باید سرور یا سرورهایی داشته باشد که وظیفه پاسخ‌گویی به کلاینت‌ها را داشته باشد. هنگامی که قصد تعامل با یک برنامه ایمیل را دارید، ابتدا باید یک حساب کاربری در میل‌سروری که قصد استفاده از خدمات آن‌را دارید ایجاد کنید. در این حالت، میل‌سرور به شکل ناپیدا دو قابلیت incoming و outcoming در اختیارتان قرار می‌دهد. هنگامی که ملزومات فوق آماده کردید در ادامه ایمیلی که قصد ارسال آن‌را خواهید داشت بر مبنای برنامه چهار مرحله زیر ارسال می‌شود:

اولین مرحله اتصال به سرور SMTP: هنگامی که قصد ارسال ایمیل از طریق ارایه‌دهندگان خدماتی مثل جیمیل، یاهو، Exchange، Office 365 و Zimbra را دارید سرورتان ابتدا به سرور SMTP متصل می‌شود. این سرور به دامنه شما وصل می‌شود و آدرس خاصی مثل smtp.gatefy.com یا smtp.example.com خواهد داشت. در این مرحله سرویس ایمیلی که از آن استفاده می‌کنید اطلاعات مهمی درباره آدرس ایمیل، محتوای ایمیل و ایمیل آدرس گیرنده را به سرور SMTP می‌دهد.

دومین مرحله، پردازش دامنه دریافت کننده ایمیل: سرور SMTP آدرس دریافت‌کننده ایمیل را پردازش می‌کند. نام دامنه دقیقا بعد از کاراکتر @ در آدرس ایمیل ظاهر می‌شود. این دامنه ممکن است درون شبکه محلی قرار داشته باشد و به شکل مستقیم برای سرور IMAP یا POP3 ارسال شود (مثل ارسال ایمیلی از تیم بازرگانی برای واحد فروش) یا ممکن است متعلق به دامنه‌ای باشد که ارتباطی به دامنه محلی ندارد. در این حالت اگر پیام برای فردی در شرکت دیگری ارسال شود، سرور SMTP با ایمیل سرور آن شرکت ارتباط برقرار کند.

مرحله سوم، بررسی IP دریافت‌کننده آدرس: در مرحله بعد، سرور SMTP باید به سامانه نام دامنه (DNS) متصل شود تا سرور گیرنده را پیدا کند. (پیشنهاد میکنیم مقاله نحوه کارکرد DNS و چگونگی تنظیمات مطالعه کنید.) برای این منظور سامانه نام دامنه فرآیند ترجمه آدرس‌ها را انجام می‌دهد و می‌تواند دامنه گیرنده را به آدرس آی‌پی متناظر تبدیل کند. این آدرس آی‌پی یکتا، سرور یا سیستم متصل به اینترنت را مشخص می‌کند. SMTP برای پیدا کردن محل دریافت‌کننده سرور به این آدرس آی‌پی نیاز دارد و پس از شناسایی آن پیام را برای سرور گیرنده ارسال می‌کند.

مرحله چهارم، دریافت ایمیل: هنگامی که ایمیلی ارسال می‌کنید، این احتمال وجود دارد که ایمیل‌تان برای چند سرور SMTP غیرمرتبط ارسال شود تا در نهایت به سرور SMTP گیرنده برسد، به همین دلیل است که گاهی اوقات هنگامی که ایمیلی ارسال می‌کنید با تاخیر به دریافت‌کننده می‌رسد. هنگامی که سرور موردنظر پیدا شد، ایمیل به شکل مستقیم به سرور IMAP یا POP3 ارسال می‌شود. در ادامه سرویس‌دهنده ایمیل را بررسی می‌کند که هرزنامه یا آلوده به بدافزار نباشد و اگر همه چیز درست بود، آن‌را به صندوق پستی کاربر هدایت می‌کند.

در این حالت، کاربر می‌تواند ایمیل را در برنامه کلاینتی که از آن استفاده می‌کند مشاهده کند. اگر اختلالی در این زمینه وجود داشته باشد، ایمیل در صف قرار می‌گیرد. اگر سرویس‌گیرنده با مشکلی روبرو شده باشد، به‌طور مثال سرور در دسترس نباشد یا آدرس ایمیل پاک شده باشد، سرویس ایمیلی که از آن استفاده می‌کنید پیغامی مبنی بر برگشت‌خوردن ایمیل نشان می‌دهد و دلایل را برای شما شرح می‌دهد.


انواع میل سرورها

میل سرورها بسته به متن و محتوا به گروه‌های مختلفی تقسیم می‌شوند، با این‌حال، به لحاظ کلی میل سرورها به دو گروه Outcoming mail server و Incoming mail server تقسیم می‌شوند که زیرمجموعه‌های خاص خود را دارند. به‌طور کلی، از مهم‌ترین میل‌سرورهای رایج به موارد زیر باید اشاره کرد:

میل سرور وب‌محور:  رایج‌ترین نوعی است که تمام کاربران فضای مجازی با آن آشنا هستند. بیشتر عرضه‌کنندگان ایمیل‌های رایگان سرورهای خود را در قالب میل‌سرور‌های وب‌محور در اختیار کاربران قرار می‌دهند. در این حالت، کاربران می‌توانند از طریق مرورگرهای رایج صفحه مربوط به میل‌سرور را باز کرده به صندوق پستی خود وارد شوند و اقدام به ارسال یا دریافت پیام کنند. اصلی‌ترین ویژگی میل سرورهای این گروه رایگان بودن آن‌ها است.

ایمیل سرورهای POP3: سرورهای که از پروتکل POP3 سرنام Post Office Protocol 3 برای ارسال ایمیل استفاده می‌کنند و غالبا توسط شرکت‌های ارایه‌دهنده خدمات اینترنتی استفاده می‌شوند به‌نام میل‌سرورهای pop3 شناخته می‌شوند. این میل سرورها حساب‌های ایمیلی را به همراه سرویس اینترنت در اختیار متقاضیان قرار می‌دهند. ایمیل سرورهای POP3 پیام‌های ایمیل دریافتی را در یک سرور از راه دور ذخیره می‌کنند تا کاربر بتواند از طریق یک نرم‌افزار سرویس‌گیرنده ایمیل نامه‌های الکترونیکی را باز و مشاهده کند.

در این حالت، پیام‌ها از سرور بازیابی شده، به کامپیوتر کاربر انتقال پیدا کرده و از سرور حذف می‌شوند تا فضای خالی برای پیام‌های بعدی فراهم شود. یکی از مهم‌ترین نرم‌افزارهایی که برای کار با این پروتکل به‌شکل رایگان در دسترس کاربران قرار دارد آتلوک مایکروسافت است.

ایمیل سرورهای IMAP: این گروه از میل‌سرورها از پروتکل دسترسی به پیام اینترنت (IMAP) سرنام  Internet Message Access Protocol به عنوان جایگزینی برای میل‌سرورهای POP3 استفاده می‌کنند. این میل‌سرورها بیشتر توسط کسب‌وکارها استفاده می‌شود و به دلیل سهولت در استفاده و کاربری ساده مورد توجه سازمان‌ها قرار دارد. بزرگ‌ترین مزیت میل‌سرورهای IMAP این است که به کاربران اجازه می‌دهند ایمیل‌ها را قبل از انتقال از ایمیل سرور به کامپیوتر، سازماندهی کرده، پیش‌نمایشی از ایمیل‌ها را مشاهده کرده و آن‌ها را حذف کنند. میل‌سرور IMAP یک نسخه پشتیبان از ایمیل‌ها را روی سرور نگه می‌دارد که کاربر می‌تواند در صورت لزوم آن‌ها را حذف کند.

 ایمیل سرورهای SMTP: ساده‌ترین و پایه‌ای‌ترین میل سروری است که امروزه به شکل گسترده‌ای آن‌را مشاهده می‌کنید و به دلیل ساده بودن در بیشتر برنامه‌های وب از آن استفاده می‌شود. سرورهای مبتنی بر پروتکل انتقال ایمیل ساده (SMTP) سرنام  Simple Mail Transfer Protocol در تعامل با میل سرورهای POP3 و IMAP کار می‌کنند.

میل سرور Microsoft Exchange: یکی از مهم‌ترین و پر استفاده‌ترین میل‌سرورهای سازمانی است که توسط مایکروسافت طراحی شده و تقریبا بیشتر شرکت‌های بزرگ ایرانی به شکل داخلی برای مدیریت ایمیل‌ها از آن استفاده می‌کنند. این میل‌سرور به منظور ارایه بستری برای پیام‌رسانی و همکاری طراحی شده است. از ویژگی‌های اصلی Exchange Server باید به ایمیل، تقویم، فهرست مخاطبان و مدیریت وظایف اشاره کرد. میل‌سرور Microsoft Exchange علاوه بر فراهم کردن پشتیبانی از ذخیره‌سازی داده‌ها، بستری برای کاربران تلفن همراه و وب‌محور که نیاز به دسترسی از راه دور به داده‌های خود دارند فراهم می‌کند.

 


Incoming Mail Server چیست؟

هنگامی که نامه‌ای ارسال می‌شود، قبل از آن‌که به دست دریافت‌کننده برسد باید در مکانی ذخیره‌سازی شود. سروری که این نامه را ذخیره کرده و سپس به صندوق ورودی شما ارسال می‌کند، سرور ایمیل ورودی (Incoming mail server) نامیده می‌شود. علاوه بر این، سرور ایمیل ورودی به‌نام‌های سرور POP ، POP3 یا IMAP نیز شناخته شود. تفاوت POP3 و IMAP در این است که IMAP پیام‌ها را روی سرور ذخیره می‌کند، در حالی که POP3 پیام‌ها را روی دستگاه کاربر (کامپیوتر یا گوشی هوشمند) ذخیره می‌کند. به‌طور کلی، IMAP نیازمند تنظیمات پیچیده‌تری نسبت به POP3 است، اما در مقابل انعطاف‌پذیری خوبی دارد.

POP3 چیست؟

POP3 سرنام Post Office Protocol 3 پروتکلی است که برای دریافت و ارسال نامه‌های الکترونیکی از آن استفاده می‌شود. هنگامی که پروتکل فوق را روی سرور نصب و پیکربندی می‌کنید کاربران می‌توانند از طریق نرم‌افزارهای کلاینت که برای دریافت و ارسال ایمیل‌ها طراحی شده‌اند به مکاتبه با سایر کاربران بپردازند. به‌طور معمول، پروتکل POP3 در لایه کاربرد پروتکل TCP/IP کار می‌کند و به این شکل به کاربران اجازه می‌دهد بدون نیاز به مراجعه به سایت سرویس‌دهنده، ایمیل‌ها را دریافت و ذخیره‌سازی کنند.

برای دریافت ایمیل‌های PoP3 باید به شکل محلی یک نرم‌افزار کلاینت داشته باشید تا بتوانید ایمیل‌ها را دریافت کنید. از نرم‌افزارهای مطرح در این زمینه می‌توان به مایکروسافت آتلوک و Mozilla Thunderbird اشاره کرد. در شرایط عادی هنگامی که ایمیلی مبتنی بر پروتکل POP3 دریافت می‌کنید، ایمیل از روی سرور پاک می‌شود.

Mail service چیست؟

یکی از مفاهیم مرتبط با میل سرورها، میل سرویس (Mail Service) است. میل سرویس به خدمات ایمیلی و پست الکترونیکی اشاره دارد که توسط شرکت ارایه‌دهنده ایمیل عرضه می‌شود و شامل ویژگی‌‌های مشترکی است که برای ارسال و دریافت ایمیل بدون خطا، پشتیبانی از وب‌میل و دریافت ایمیل‌ها در نرم‌افزارهای کلاینتی مثل آتلوک استفاده می‌شود. میل سرویس‌ها سعی می‌کنند ویژگی‌های کاربرمحوری را برای مدیریت فهرست ایمیل‌ها و نظارت بر ایمیل‌ها ارایه کنند. سازمان‌ها می‌توانند از طریق میل سرویس فرآیند ایمیل مارکتینگ را پیاده‌سازی کنند.

پورت POP3

به‌طور پیش‌فرض، پروتکل pop3 از پورت شماره ۱۰۰ و در صورت ادغام با پروتکل‌های امنیتی SSL/TLS از پورت ۹۹۵ استفاده می‌کند.

خرید SMTP Server

به‌طور معمول، هنگامی که قصد استفاده از خدمات ایمیلی در مقیاس سازمانی دارید دو گزینه در اختیارتان قرار دارد. گزینه اول راه‌اندازی میل‌سرور از طریق نرم‌افزارهایی مثل Exchange Server است که مزایا و معایب خاص خود را دارد و گزینه دوم خرید یا به عبارت دقیق‌تر اجاره کردن خدمات میزبانی هاست ایمیل از شرکت‌های معتبر است. با استفاده از هاست ایمیل اطمینان حاصل خواهید کرد که ارتباطات پست الکترونیک پایدار و ایمن و در دسترسی خواهید داشت.

از مهم‌ترین نکاتی که باید در این زمینه به آن‌ها دقت کنید به موارد زیر باید اشاره کرد: سطح RAID که هارددیسک سرور از آن استفاده می‌کند که گزینه ایده‌آل RAID-10 است، میزان ترافیک ماهانه، نوع کنترل پنلی که برای مدیریت در اختیار دارید، گواهی SSL، نوع دامنه، میزبانی تعداد سایت‌ها، پشتیبانی از تعداد کاربران، دسترسی Webmail، دسترسی آتلوک، پشتیبانی از پروتکل‌های SMTP/POP/IMAP، قابلیت فوروارد ایمیل، پاسخگویی خودکار، آدرس آی‌پی اختصاصی و میزان فضای ذخیره‌سازی که در اختیار خواهید داشت.