پورت چیست و چه کاربردی دارد؟

پورت‌ها یکی از پر کاربردترین مفاهیم فناوری اطلاعات هستند که به دو گروه سخت‌افزاری و نرم‌افزاری طبقه‌بندی می‌شوند. در ادامه بیشتر با مفهوم پورت و کاربرد آن اشنا می شوید.

پورت چیست؟

در دنیای نرم‌افزار و شبکه، پورت یک نقطه مجازی است که ارتباطات شبکه از آن نقطه آغاز و در همان نقطه پایان می‌پذیرند. این پورت‌ها به‌طور کامل توسط سیستم‌عامل‌ها مدیریت می‌شوند. هر پورت با یک فرایند یا سرویس خاص مرتبط است.

کاربرد پورت در شبکه و کامپیوتر

پورت‌ها به رایانه‌ها اجازه می‌دهند به راحتی بین انواع مختلف ترافیک تمایز قائل شوند. به‌عنوان مثال، ایمیل‌ها از پورت متفاوتی نسبت به صفحات وب استفاده می‌کنند. به بیان دقیق‌تر، هنگامی که در حال باز کردن یک صفحه وب هستید و همزمان در حال ارسال ایمیلی هستید، این دو فرآیند تحت شبکه از دو پورت متفاوت استفاده می‌کنند.

انواع پورت

پورت ها در دو مدل پورت نرم افزاری و پورت سخت افزاری دسته بندی می شوند. که در مقاله ی انواع پورت های کامپیوتر در مورد آنها صحبت کرده ایم.

شماره پورت یا  پورت نامبر چیست؟

پورت‌ها در تمام دستگاه‌های متصل به شبکه استاندارد هستند و هر یک شماره مخصوص به خود را دارند. به‌طور معمول، پورت‌های شناخته شده در تملک پروتکل‌های خاص هستند. به‌طور مثال، همه اطلاعات ارسالی یا دریافتی توسط پروتکل انتقال ابرمتن (HTTP) از پورت 80 عبور می‌کنند یا پروتکل FTP به‌طور پیش‌فرض از پورت 21 استفاده می‌کند. در حالی که آدرس‌های IP به پیام‌ها اجازه می‌دهند به دستگاه‌های خاصی برسند، شماره پورت‌ها امکان هدف‌گذاری خدمات یا برنامه‌های خاص را تسهیل می‌کنند.

پیشنهاد مطالعه: پروتکل ftp چیست

پورت 8080

یکی از معروف‌ترین پورت‌های دنیای شبکه است که کاربرد اصلی آن در زمان پیاده‌سازی میل‌سرورها،  فعال‌سازی قابلیت دسترسی از راه دور به دوربین‌های تحت شبکه متصل به دستگاه‌های DVR و مصارف خاص‌منظوره دیگر است. پورت 8080 را باید جایگزینی برای پورت سنتی 80 توصیف کنیم که پیشتر برای اتصال به سرویس‌های وب از آن استفاده می‌شد. نکته مهمی که در زمان استفاده از پورت مذکور باید به آن دقت کنید این است که ضروری است از پروتکل SSL برای ایمن‌سازی فرآیند انتقال داده‌ها استفاده کنید.

در حالت کلی، پورت 8080 به عنوان پورت پروکسی و پورت کش استفاده می‌شود. پرسش مهمی که در این زمینه مطرح است این است که آیا HTTPS از پورت 8080 استفاده می‌کند؟ پاسخ منفی است. به‌طور پیش‌فرض، HTTP از پورت 80 و HTTPS از پورت 443 استفاده می‌کند، اما یک آدرس اینترنتی مثل https://www.example.com:8080/path/ به‌طور صریح مشخص می‌کند که مرورگر وب برای اتصال به سرور HTTP باید از 8080 استفاده کند. به‌طور معمول پورت 8080 توسطApache Tomcat ، M2MLogger و…. استفاده می‌شود.

پورت نرم‌افزاری چیست؟

پورت نرم‌افزاری و پورت مجازی مفاهیم مترادف هستند. پورت‌های نرم‌افزاری یا مجازی با مقادیری که به آن‌‌ها تخصیص داده می‌شود شناخته می‌شوند. به‌طور مثال، هنگامی که قصد داریم از پروتکل مدیریت شبکه ساده (SNMP) استفاده کنیم، در حال استفاده از پورت 161 روی پروتکل UDP هستیم. حال اگر پورت فوق روی سروری بسته باشد، در عمل امکان ارسال یا دریافت اطلاعات وجود ندارد.

در دنیای شبکه‌های کامپیوتری 65535 پورت مجازی وجود دارد که پورت‌های 0 تا 1023 رزرو هستند و توسط سرویس‌ها و پروتکل‌های شناخته شده استفاده می‌شوند. پورت‌های 1024 تا 4815 کاربردهای داخلی دارند (شبکه‌های درون سازمانی) و در زمان کار با تجهیزات شبکه از آن‌ها استفاده می‌شود و سایر پورت‌ها برای کاربردهای خصوصی، آزمایشی، تحقیقاتی یا انجام فعالیت‌های خرابکارانه (ساخت مرکز کنترل و فرمان‌دهی وب‌سرور توسط هکرها) استفاده می‌شوند.

پورت گوشی چیست؟

پورت گوشی، درگاهی است که برای تبادل اطلاعات گوشی با تجهیزات دیگر و شارژ گوشی استفاده می‌شود. این پورت ممکن است از نوع USB Type-A، Micro USB، Type-C، Mini-USB Type-B، iOS 8-pin یا ios 30-pin باشد.

IP Port چیست؟

آدرس IP به شناسه یک سیستم در یک شبکه اشاره دارد و پورت آدرس سرویسی درون همان سیستم است. ترکیب IP + Port address آدرس یک سرویس به خصوص در یک سیستم را مشخص می‌کند. آدرس آی‌پی برای شناسایی یک میزبان یا گروهی از میزبان‌ها در یک شبکه استفاده می‌شود، در حالی که شماره پورت برای شناسایی سرویس به‌خصوصی که روی میزبان اجرا می‌شود استفاده می‌شود. به‌طور مثال، یک آدرس IP ممکن است با تعداد زیادی پورت مرتبط باشد. هنگامی که برنامه‌ای در کامپیوتر شما داده‌هایی را از طریق اینترنت ارسال یا دریافت می‌کند، این داده‌ها را به آدرس IP و یک پورت خاص در کامپیوتر راه دور ارسال می‌کند و داده‌ها را در یک پورت مشخص دریافت می‌کند.

مالتی پورت چیست؟

در ساده‌ترین تعریف، مالتی پورت، هاب‌هایی هستند که تعداد پورت‌های یک سامانه را افزایش می‌دهند. به‌طور مثال، هنگامی که قصد افزایش تعداد پورت‌های USB یک سیستم را دارید با خرید یک مالتی‌پورت چند منظوره که از انواع مختلفی از درگاه‌های USB 3.0، Type C و…. پشتیبانی می‌کند امکان افزایش پورت‌ها وجود دارد. مالتی‌پورت در دنیای شبکه نیز نام آشنا است.

به‌طور معمول، روترها تعداد محدودی درگاه اترنت دارند. برای آن‌که بتوان دستگاه‌های مختلفی را به شبکه متصل کرد تا این دستگاه‌ها به شکل داخلی و خارجی قادر به تبادل اطلاعات باشند به دستگاهی نیاز داریم تا به روتر متصل شود و تعداد درگاه‌ها را افزایش دهد. این دستگاه سوییچ نام دارد. سوییچ، دستگاهی است که دسترسی به طیف بیشتری از درگاه‌های شبکه را فراهم می‌کند. سوییچ می‌تواند به شکل مدیریتی یا غیر مدیریتی خریداری شود، اما در هر دو حالت، تعداد پورت‌ها را چند برابر بیشتر از پورت‌های روتر می‌کند.

پیشنهاد مطالعه: san switch چیست

پورت سرور چیست؟

سرورها کامپیوترهای پیشرفته‌ای هستند که برای نگه‌داری و میزبانی اطلاعات استفاده می‌شوند و به کلاینت‌های تحت شبکه اجازه می‌دهند به تعامل با صفحات وب بپردازند. در حالت عادی، سرورها همانند کامپیوترهای شخصی هستند و مادامی که متصل به اینترنت نباشند، یک کامپیوتر ایزوله با توان پردازشی قدرتمند هستند. هنگامی که تبدیل به ستون فقرات شبکه می‌شوند این کامپیوترهای قدرتمند تغییر نام داده و سرور نامیده می‌شوند. با این‌حال، کاربردهای مختلفی برای آن‌ها قابل تعریف است. یکی از این کاربردها وب‌سرور است. در ساده‌ترین تعریف، سرور دستیابی به صفحات وب از طریق برنامه‌های کلاینت را فراهم می‌کند.

به بیان دقیق‌تر، کاربر درخواستی برای وب‌سرور ارسال می‌کند. سرور درخواست را پردازش می‌کند و نتیجه را در قالب یک فایل یا صفحه وبی برای کاربر ارسال می‌کند. در این حالت سرور و کاربر از طریق پروتکل ارتباطی و پورت سرور با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند. در این حالت سرور ممکن است پورت 80 یا 443 را برای تبادل اطلاعات استفاده کند یا اگر قرار باشد به عنوان میل‌سرور استفاده شود از پورت 8080 استفاده می‌کند. علاوه بر این، پورت‌های 49152 تا 65536 برای سرورهای خصوصی و کاربردهای موقت استفاده می‌شوند.

اگر در نظر دارید شماره پورت‌های روی سرور را پیدا کنید کافی است پنجره خط فرمان را با استفاده از دستور cmd باز کنید و در ادامه دستور netstat -a را تایپ کنید. در این حالت فهرستی از پورت‌ها را مشاهده می‌کنید که متناظر با آدرس آی‌پی و پروتکلی که از آن‌ها استفاده می‌کند نشان داده می‌شوند. علاوه بر این، دستور فوق وضعیت پورت‌های روی سرور را نیز نشان می‌دهد که چه پورت‌هایی باز، چه پورت‌هایی در حال گوش دادن و چه پورت‌هایی بسته هستند.